فلوروسکوپی یا فلوئوروسکوپی (Fluoroscopy) یک روش تصویربرداری تشخیصی است که در پرتو شناسی و فیزیک پزشکی کاربرد فراوانی دارد. در این روش پرتو اشعه ایکس از بدن عبور میکند و حرکت قسمتی از بدن را با جزئیات کامل نمایش میدهد.
فلوروسکوپی به پزشکان این امکان را میدهدکه بسیاری از سیستمهای بدن از جمله سیستمهای اسکلتی، گوارشی، ادراری، تنفسی و تولید مثل را بررسی کنند و به ارزیابی نواحی خاصی از بدن ( استخوانها ، ماهیچهها ، مفاصل ، قلب ، ریه یا کلیه ) بپردازند.
انواع فلوروسکوپی
فلوروسکوپی روده : این روش برای بررسی روده کوچک و تشخیص بیماری هایی همچون : پولیپ ، بیماریهای روده ، انسداد و سرطان مورد استفاده قرار میگیرد.
فلوروسکوپی بلع : پزشک با استفاده از این نوع نحوه عملکرد بافت ها و اعضای بدن را مورد بررسی قرار میدهد.
فلوروسکوپی رحم : در این روش رحم و لوله های رحمی با استفاده از اشعه ایکس مورد بررسی قرار میگیرند و پزشک با استفاده از آن به تشخیص و درمان میپردازد.
فلوروسکوپی مری : این نوع به رادیولوژیست این امکان را میدهد که آناتومی و عملکرد مری ، معده و اثنی عشر را بررسی کند.
فلوروسکوپی قلب : فلوروسکوپی قلب به پزشک امکان بررسی جریان خون از طریق عروق کرونر را میدهد.
فلوروسکوپی دریچه قلب : این روش ، یکی از بهترین روش ها برای تشخیص اختلالات حرکتی و ساختاری دریچه قلب است.
نحوه انجام فلوروسکوپی
انجام هرگونه روش تصویر برداری پزشکی همراه با یک سری الزامات برای نتیجه مطمئن و تشخیص بهتر است و فلوروسکوپی نیز از این قضیه مستثنی نیست!
فلوروسکوپی ممکن است به صورت سرپایی یا به عنوان بخشی از معاینات بیمار در بیمارستان انجام شود. و با توجه به شرایط و تشخیص پزشک روش های انجام آن نیز متفاوت است. اما به طور کلی روند زیر را دنبال میکند :
- در ابتدا قبل از انجام تصویر برداری بهتر است از هرگونه لباس یا جواهراتی را که ممکن است تصویر برداری را مختل کند استفاده نشود.
- معمولا از بیمار خواسته میشود که تمامی لباسهای خود را دربیارود و لباس مخصوص بپوشد.
- گاهی برای ارزیابی بیشتر از بیمار خواسته میشود که در موقعیت های مختلف قرار بگیرد ، قسمت خاصی از بدن خود را حرکت دهد یا برای مدت کوتاهی نفس خود را حبس کند.
- بسته به نوع روش انتخابی ممکن است ماده حاجب یا باریم به بیمار داده شود. این عمل به پزشک کمک میکند تا نحوه حرکت مایعرا در دستگاه گوارش بررسی کند.
- برای روش هایی که نیاز به کاتتر دارند ممکن است از یک IV در کشاله ران ، آرنج یا سایر قسمت های بدن استفاده شود. ( به محض اتمام مراحل IV برداشته خواهد شد.)
مراقبت های بعد از انجام فلوروسکوپی
گاهی برای بهبودی و رفع عوارض ناشی از انجام تصویربرداری بیماران به یک دوره نقاهت چند ساعته با بیحرکتی پا یا بازو نیاز دارند. ( البته این مدت زمان برای همه روشها یکسان نیست و سایر روشها ممکن است به زمان کمتری برای بهبودی نیاز داشته باشند. )
اگر بعد از رفتن به خانه احساس درد، قرمزی یا تورم داشتید، به پزشک خود اطلاع دهید.
نکاتی که باید بدانید :
- اگر باردار هستید یا مشکوک به بارداری هستید ، باید به پزشک خود اطلاع دهید ؛ زیرا : قرار گرفتن در معرض اشعه در دوران بارداری ممکن است برای جنین خطرناک باشد.
- اگر از رنگ کنتراست یا باریم استفاده شود، خطر واکنش آلرژیک وجود دارد.
- استفاده از فلوروسکوپی به بیماران مبتلا به نارسایی کلیه یا سایر مشکلات کلیوی توصیه نمیشود.
- آسیبهای ناشی از تشعشع ممکن است خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد.
- ممکن است پس از قرار گرفتن زیاد در معرض پرتوها مشکلاتی نظیر ریزش مو و قرمزی حاد پوست رخ دهد.
کاربردهای فلوروسکوپی
این روش تصویر برداری پزشکی نقش مهمی در پیشگیری و تشخیص بیماری دارد. و پزشک میتواند به هر یک از دلایل زیر از این روش استفاده کند:
- جراحیهای ارتوپدی
- آنژیوگرافی
- کمک برای قرار دادن ابزارهای پزشکی در بدن
- مشاهده جریان خون در اندامها
- تصویر برداری از عروق لنفاوی یا خونی ، پا و عروق مغزی
- جراحی اورولوژی
جمع بندی
فلورسکوپی یکی از روش های تصویر برداری تشخیصی با استفاده از اشعه ایکس است که کاربردهای بسیاری دارد و در درمان و تشخیص بسیاری از بیماری ها به پزشکان کمک میکند.
گردآورنده : مجله سلامت مدیزن


