صفحه اصلی > آزمایشات : ام آر آی ( MRI ) چیست؟ و چه کاربردی دارد؟

ام آر آی ( MRI ) چیست؟ و چه کاربردی دارد؟

ام آر آی ( MRI )

ام آر آی ( MRI ) یک روش تصویربرداری تخصصی بدون درد  برای بررسی اندام های داخلی بدن علی الخصوص بافت های نرم است. این روش از امواج مغناطیسی و رادیویی برای تصویربرداری استفاده می‌کند و بر خلاف سی تی اسکن و رادیوگرافی هیچ گونه اشعه‌ای در آن استفاده نمیشود.

انواع MRI

  1. ام آر آی با تزریق

گاهی برای وضوح بیشتر تصاویر برای عکسبرداری از تومورها ، التهاب ها و بررسی عروق ماده ای به نام گادولینیوم تزریق میشود.

  1. ام آر آی بدون تزریق

در بسیاری از موارد این نوع مورد انجام میشود. که خود انواع مختلفی دارد :

  • فانکشنال :

این نوع به بررسی فعالیت مغز هنگام انجام وظایف مختلف میپردازد.

  • کاردیاک ( قلبی ) :

ام آر آی کاردیاک برای تشخیص بیماری های قلبی یا سایر مشکلات قلبی استفاده میشود.

  • MRI پستان

گاهی برای غربالگری سرطان پستان بعد از دیدن علائم و یا بررسی میزان پیشرفت این نوع سرطان از ام آر آی پستان استفاده میشود.

  • MRA ( Magnetic Resonance Angiography )

MRA یا آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی این روش روی تصویربرداری از رگ های خونی برای بررسی مشکلاتی از قبیل تنگی یا انسداد رگ ها  تمرکز دارد. و برای گرفتن تصاویر واضح قبل از اسکن رنگ مخصوص به بیمار تزریق می‌گردد.

  • MRV ( Magnetic Resonance Venography )

ونوگرافی رزونانس مغناطیسی یا MRV یک روش پیشرفته و غیر تهاجمی برای شناسایی مشکلات ساختاری سیاهرگ مثل ترومبوز سیاهرگی عمقی و ترومبوز وریدی مغزی تمرکز دارد. و همانند MRA یک رنگ مخصوص قبل از اسکن به بیمار تزریق میشود.

ام آر آی چه کاربردی دارد و هدف از انجام آن چیست؟

دلایل مختلفی برای تجویز ام آر آی وجود دارد که همه آنها به بررسی بافت های داخلی بدن مرتبط است. از جمله دلایل تجویز این روش میتوان به : بررسی نخاع و مغز ، ستون فقرات و دیسک کمر ، مفاصل ، قلب ، شکم ، لگن ، بررسی التهاب ها ، ضایعات داخلی و… اشاره کرد.

ممنوعیت استفاده از MRI

افرادی که در بدن خود ضربان ساز قلب، ایمپلنت‌های فلزی یا تراشه و گیره‌های فلزی دارند، نمی‌توانند MRI انجام دهند.

توصیه میشود افرادی که ترس از فضای بسته دارند نیز از این روش تصویربرداری استفاده نکنند و در صورت استفاده این موضوع را به پزشک و اپراتور دستگاه اطلاع دهند.

آمادگی قبل از انجام MRI

  • گاهی ممکن است پزشک از بیمار بخواهد که 4 ساعت ناشتا باشد و از خوردن یا آشامیدن خودداری کند.
  • قبل از انجام بیمار باید تمامی اشیای خارجی را خارج کند و لباس مخصوص بپوشد. و هیچ گونه اشیای فلزی به همراه نداشته باشد.

نحوه انجام تصویربرداری

  • هنگام ورود پرسنل از بیمار می‌خواهند که پرسشنامه‌ای را در رابطه با سابقه پزشکی خود پر کند و تأیید کند که در بدن خود هیچ ایمپلنت فلزی یا ضربان‌ساز ندارد.
  • سپس لباس مخصوص داده میشود تا آن را بپوشد.
  • ممکن است قبل از انجام MRI یک داروی آرام بخش برای کاهش اضطراب و ایجاد آرامش تزریق شود.
  • در طول تصویربرداری بیمار روی یک تخت ( استوانه‌ای شکل ) دراز می‌کشد، اما ممکن است لازم باشد که یک کویل دور قسمتی از بدن که قرار است اسکن شود قرار بگیرد.
  • اپراتوری که دستگاه را هدایت می‌کند در یک اتاق جداگانه است اما باز هم بیمار می‌تواند با او حرف بزند. اپراتور در تمام مدت تصویربرداری ناظر است.
  • هنگام اسکن بیمار باید بی حرکت بماند.
  • گاهی صداهای ایجاد شده توسط دستگاه برای برخی آزار دهنده و ترسناک است به همین خاطر ممکن است لازم باشد از گوش‌گیر یا هدفون استفاده شود.
  • ممکن است متصدی رادیوگرافی از بیمار بخواهدکه در طول اسکن برای مدت زمان کوتاهی نفس خود را نگه دارد.
  • MRI نیاز به استراحت ندارد اما اگر در هنگام تصویربرداری آرام بخش داده شده باشد، یک نفر باید بیمار را به منزل برساند و حداقل به مدت ۲۴ ساعت نباید رانندگی کند یا با ماشین‌آلات سنگین کار کند.

جمع بندی

ام آر آی یک روش تصویربرداری تخصصی پرکاربرد برای بررسی اندام های داخلی بدن و تشخیص بیماری ها است. و پزشکان با تخصص های مختلف برای تشخیص بهتر و دقیق تر از این روش استفاده میکنند.

گردآورنده : مجله سلامت مدیزن

مقالات مرتبط

سی تی اسکن ؛ تصویربرداری غیرتهاجمی

سی تی اسکن یا توموگرافی کامپیوتری یک روش غیرتهاجمی تصویربرداری پزشکی است…

9 مارس 2026

آزمایش کبد

آزمایش کبد نوعی آزمایش خون برای غربالگری ، تشخیص ، پیدا کردن علت…

28 فوریه 2026

فلوروسکوپی یا فلوئوروسکوپی چیست؟

فلوروسکوپی یا فلوئوروسکوپی (Fluoroscopy) یک روش تصویربرداری تشخیصی است که در پرتو…

24 فوریه 2026

دیدگاهتان را بنویسید