ناباروری یا نازایی زمانی رخ میدهد که یک زوج پس از 12 ماه رابطه منظم و بدون جلوگیری موفق به بارداری نشوند. ( این مدت ممکن است در زنان بالای 35 سال به 6 ماه کاهش پیدا کند. )
ناباروری میتواند هم در مردان و هم در زنان وجود داشته باشد و همیشه به معنای ناتوانی دائمی در بچه دار شدن نیست.
انواع ناباروری
ناباروری انواع متفاوتی دارد که شناخت آنها برای درمان ضروری است.
ناباروری اولیه
این نوع از ناباروری زمانی رخ میدهد که فرد هرگز موفق به بارداری نشده باشد که میتواند به دلایل مختلفی از جمله عوامل مادرزادی یا اکتسابی ، کم بودن ذخیره تخمدان ، کم بودن کیفیت اسپرم یا بسته بودن لولهها باشد.
ناباروری ثانویه
این نوع زمانی اتفاق میافتد که فرد پس از یک تجربه بارداری دیگر باردار نمیشود.
ناباروری در زنان
شایع ترین علل ناباروری در زنان عبارتند از : اختلال در تخمک گذاری ، سندرم تخمدان پلی کیستیک ، مشکلات لوله های فالوپ ، اندومتریوز ، اختلالاتت هورمونی ، افزایش سن و مشکلات رحم است.
ناباروری در مردان
همانطور که گفته شد مردان هم دچار ناباروری میشوند و شایع ترین دلایل آن شامل : کاهش تعداد یا کیفیت اسپرم ، اختلال در حرکت اسپرم ، مشکلات هورمونی ، عفونت ، واریکوسل و مصرف سیگار ، الکل و مواد مخدر میباشد.
نازایی ترکیبی
در این نوع هم زن و هم مرد دچار مشکل باروری هستند.
ناشناخته
این نوع زمانی رخ میدهد که پس از بررسی های اولیه دلیل بارداری مشخص نمیشود.
نحوه تشخیص ناباروری به چه صورت است؟
بررسی ناباروری معمولا به طور همزمان برای مرد و زن انجام میشود و شامل : بررسی تاریخچه پزشکی ، آزمایش های هورمونی ، سونوگرافی ، آزمایش اسپرم ، بررسی لوله های رحمی و آزمایش های ژنتیک میشود.
روش های درمان
مشکلات باروری در گذشته جزو مشکلات بسیار بزرگ و درمان نشدنی محسوب میشد اما امروزه روشهای درمانی موثر و ایمن زیادی برای درمان ناباروری وجود داردکه به طور قابل ملاحظهای احتمال باردار شدن را افزایش میدهند.
سبک زندگی
تغییر سبک زندگی مانند : کاهش وزن ، ترک سیگار یا بهبود تغذیه به درمان ناباروری کمک میکند.
درمان دارویی
گاهی درمان با استفاده از درمان های دارویی برای تنظیم هورمون و تحریک تخمک گذاری صورت میگیرد.
روش های کمک باروری
اگر دارو درمانی جواب ندهد پزشکان از روش های کمک باروری ( IUI ( تزریق اسپرم به رحم ) ، IVF و ICSI ) کمک میگیرند.
جراحی
در جراحی با اصلاح انسداد ها و درمان اندومتریوز یا واریکوسل میتوان احتمال باردار شدن را افزایش داد.
عوارض نازایی چیست؟
ناباروری فقط یک مشکل فیزیکی نیست بلکه بسیاری از افراد را دچار فشارهای روحی ، اضطراب ، اختلافات خانوادگی ، کاهش اعتماد به نفس ، احساس گناه ، فشار اجتماعی ، هزینه های سنگین درمان ، افت کیفیت زندگی و حتی افسردگی میکند.
جمع بندی
ناباروری یا نازایی یک مشکل شایع اما قابل درمان بین مردان و زنان است. تشخیص به موقع و انتخاب روش درمان مناسب شانس موفقیت را به طور قابل توجهی افزایش میدهد.
سوالات متداول
آیا لیزر باعث نازایی و ناباروری میشود؟
بیشتر لیزرهایی که در حوزه زیبایی یا درمانی هستند باعث ناباروری نمیشوند و فقط روی سطح پوست عمل میکنند. اما لیزرهایی که به صورت تخصصی در ناحیه لگن یا برای درمان داخلی استفاده میشوند باید حتما تحت نظر پزشک باشند.
چه بیماری هایی سبب ناباروری میشوند؟
در زنان بیماریهایی همچون : اندومتریوز ، سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS)، چسبندگی رحم ، فیبروم رحم و عفونتهای لگنی و در مردان واریکوسل ، عفونتهای مکرر دستگاه تناسلی ، مشکلات تیروئیدی یا دیابت میتوانند قدرت باروری را کاهش دهند.
آیا غذا هم بر ناباروری تاثیر دارد؟
برخی غذاهای فرآوریشده ، چرب و سرشار از قند ، فست فودها ، نوشابه ، سوسیس ، کالباس ، غذاهای حاوی نگهدارنده مصنوعی ، نیترات و شیرینیهای صنعتی میتوانند هورمونها را به هم بریزند و تخمکگذاری یا کیفیت اسپرم را کاهش دهند.
گردآورنده : مجله سلامت مدیزن


