رژیم کتوژنیک یکی از محبوب ترین و شناخته شده ترین رژیمها در دنیای امروز است. در این رژیم ، الگوی غذایی مصرفی کم کربوهیدرات و پرچربی است که بدن را وارد حالتی به نام کتوز میکند. در این حالت بدن به جای قند از چربی به عنوان منبع اصلی انرژی استفاده میکند.
رژیم کتوژنیک چگونه عمل میکند؟
در این رژیم با کاهش مصرف کربوهیدرات ، سطح انسولین کاهش پیدا میکند و بدن به ناچار شروع به سوزاندن چربی ها میکند و ترکیباتی به نام کتون تولید میشوند که منبع انرژی مغز و عضلات هستند.
مواد غذایی
تمامی رژیم ها تعدادی مواد غذایی مجاز و تعدادی مواد غذایی ممنوع یا محدود دارند که در رژیم کتوژنیک این موارد شامل :
مواد غذایی مجاز
گوشت ، مرغ ، ماهی ، تخم مرغ ، لبنیات پرچرب ، روغن زیتون ، کره ، آووکادو ، مغزها ، دانه ها و سبزیجات کم کربوهیدرات ( کاهو ، اسفناج ، کلم و خیار ).
مواد غذایی ممنوع یا محدود
نان ، برنج ، ماکارونی ، سیب زمینی ، شیرینی ها و قند ، نوشابه و آبمیوه ، حبوبات و بیشتر میوه ها هستند.
انواع رژیم کتوژنیک
استاندارد : رایج ترین نوع رژیم ، در این نوع مصرف کربوهیدرات کم و مصرف پروتئین متوسط است.
چرخهای : مصرف کربوهیدرات در این نوع به صورت متناوب و دورهای برای بازسازی ذخایر است.
هدفمند : در رژیم هدفمند مصرف کربوهیدرات محدود میشود و همراه با فعالیت ورزشی است.
با پروتئین بالا : این نوع مناسب ورزشکاران یا کسانی است که به پروتئین بیشتر نیاز دارند.
مدت زمان رژیم
مدت زمان اجرای رژیم کتوژنیک بسته به فرد و شرایط سلامتی او متفاوت است. برنامههای زمانی رایج شامل رژیم های کوتاه مدت 7 روزه و میان مدت 28 روزه است. این دوره ها در چارچوب رژیم کتوژنیک استاندارد یا چرخهای اجرا میشوند و پس از آن، بسته به نتیجه و تحمل فرد، ممکن است رژیم به شکل بلندمدت ادامه یابد یا تغییراتی در آن اعمال شود.
مزایای رژیم
در رژیم کتوژنیک نسبت به سایر رژیم ها کاهش وزن وکاهش اشتها نسبتا سریع اتفاق میافتد و همچنین قندخون بهبود پیدا میکند.
عوارض و معایب
در شروع ممکن است در فرد علائمی به نام آنفولانزای کتو دیده شود که شامل : سردرد ، ضعف و خستگی ، تهوع ، سرگیجه میباشد و در بلند مدت نظیر : کمبود ویتامین ، یبوست ، افزایش چربی خون و فشار به کلیهها است.
چه کسانی از رژیم کتوژنیک استفاده میکنند؟
این رژیم بیشتر برای کاهش وزن ، کاهش اشتها ، کنترل قند در بیماران دیابتی و درمان کمکی برخی بیماری ها همچون صرع مورد استفاده قرار میگیرد.
چه کسانی نباید رژیم کتوژنیک بگیرند؟
توصیه میشود زنان باردار یا شیرده ، بیماران کلیوی و کبدی و برخی بیماران دیابتی بدون نظر و توصیه پزشک از این رژیم استفاده نکنند.
نکات مهم برای انجام رژیم
برای رسیدن به نتایج بهتر و حفظ سلامتی ضروری است که با غذاهای مجاز و غیرمجاز آشنایی کامل داشته باشید و همواره نوشیدن آب کافی ، مصرف نمک و الکترولیت ها ، استفاده از سبزیجات مجاز و انجام آزمایشات به صورت دوره ای را در برنامه خود قرار دهید.
جمع بندی
رژیم کتوژنیک با کاهش کربوهیدرات و افزایش مصرف چربی بدن را به استفاده از چربیها به عنوان منبع اصلی انرژی وادار میکند. این رژیم میتواند در کاهش وزن و بهبود کنترل قند خون برخی بیماران دیابتی مفید باشد، اما مصرف چربی بالا برای بیماران قلبی یا شرایط خاص باید با احتیاط و تحت نظر پزشک انجام شود.
گردآورنده : مجله سلامت مدیزن


