توسط : چاقی فقط اضافه وزن ساده نیست؛ بلکه یک وضعیت پیچیده است که هم روی ظاهر تاثیر میگذارد و هم روی سلامت. تفکر عموم مردم این است که چاقی فقط در اثر زیاد خوردن اتفاق می‌افتد اما واقعیت این است که چاقی معمولا ترکیبی از ژنتیک، سبک زندگی، شرایط روحی، هورمون‌ها و حتی خواب است.
چاقی چیست؟
اگر بخواهیم به طور ساده چاقی را تعریف کنیم میتوانیم بگوییم که: وقتی مقدار وزن بدن نسبت به قد و سن فرد بیش از اندازه بالا رود، فرد به سمت چاقی می‌رود. ابزاری که برای اندازه گیری این موضوع استفاده میشود به سنجش BMI ( تقسیم وزن به کیلوگرم بر مجذور قد به متر) معروف است.
چاقی فقط به خاطر تنبلی نیست خیلی از افراد با اینکه تغذیه مناسب و فعالیت بدنی کافی دارند به دلیل ژنتیک یا مشکلات هورمونی با اضافه وزن و چاقی دست و پنجه نرم میکنند.
| شاخص توده بدنی ( BMI ) | وضعیت وزن |
|---|---|
| زیر 18.5 | کمبود وزن |
| 18.5-24.5 | سالم |
| 25-29.9 | اضافه وزن |
| بالاتر از 30 | چاقی |
علائم
چاقی به صورت تدریجی رخ میدهد و نشانه های آن شامل :
- تنگی نفس
- خستگی زود هنگام
- کاهش اعتماد به نفس
- حساسیت نسبت به گرما
برای برخی چاقی خود را در ناحیه شکم و برای برخی در ران‌ها، بازو و یا پهلو نشان میدهد.
علل
چاقی یک دلیل ندارد و معمولا چند عامل سبب آن میشوند.
- ژنتیک : برخی افراد ذاتا راحت‌تر چربی ذخیره میکنند و دیرتر لاغر میشوند.
- هورمون‌ها : اختلالات هورمونی نظیر: تیروئید کم کار، مقاومت به انسولین، کورتیزول و… سبب چاقی میشوند.
- سبک زندگی : تغذیه پرکالری و کم تحرکی
- خواب ناکافی : خواب کم نیز سبب افزایش اشتها و کاهش انرژی میشود.
- استرس : خیلی از افراد زمانی که استرس دارند سراغ غذاهای شرین و چرب می‌روند.
- داروها : برخی از داروها نیز ممکن است سبب چاقی شوند.
- بارداری : یکی از علل رایج افزایش وزن در دوران بارداری است.
- ترک سیگار : ترک سیگار اغلب با افزایش وزن همراه است.
- و…
عوارض
اگر چاقی کنترل نشود، ممکن است در طولانی مدت سبب مشکلاتی نظیر : دیابت، فشار خون، بیماری قلبی، مشکلات مفصل و زانو، کبد چرب، اختلالات خواب، مشکلات پوستی و کاهش اعتماد به نفس شود.
نحوه کنترل
برای کنترل چاقی برخی افراد سراغ رژیم‌های سخت و سنگین می‌روند که بیشتر سبب آسیب به بدن میشوند. هیچ رژیمی نباید بدن را آزار بدهد یا فرد را از زندگی روزمره بیندازد.
تغذیه درست :
مصرف سبزیجات، میوه و غلات، پروتئین و چربی‌های سالم را در برنامه غذایی خود قرار دهید و مصرف فست فود و قند را تا حد امکان کاهش دهید.
فعالیت بدنی مداوم :
نیازی نیست که حتما باشگاه بروید. پیاده روی های روزانه حداقل 30 دقیقه هم فوق العاده است و تاثیر دارد.
خواب کافی :
بین 6.5 تا 8 ساعت خواب با کیفیت داشته باشید.
کنترل استرس :
یوگا، مدیتیشن، طبیعت گردی و یا هرچیزی که سبب آرامش شود.
چکاپ پزشکی :
گاهی چاقی بدون چکاپ هرچقدر هم تلاش کنید رفع نمیشود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در مواردی که چاقی شدید همراه با بیماری باشد یک متخصص تغذیه و پزشک میتواند کمک کننده باشد. پزشکان با توجه به بدن شما رژیم اختصاصی قابل اجرا میدهند، علت‌های هورمونی را بررسی میکنند و در صورت نیاز دارو و یا روش‌های درمانی خاص پیشنهاد میکنند.
جمع بندی
چاقی یک مشکل ساده نیست و معمولا به چند عامل بستگی دارد. و گاهی تنها چند تغییر کوچک در سبک زندگی میتواند نتایج فوق العاده‌ای داشته باشد و سلامت را بهبود دهد.
گردآورنده : مجله سلامت مدیزن
