آزمایش هپاتیت ؛ بررسی سلامت کبد

هپاتیت به معنی التهاب کبد است. و معمولا به دلیل عفونت های ویروسی ایجاد میشود اما میتواند علت های دیگری مثل مصرف برخی داروها، الکل یا بیماری‌های خود ایمنی هم داشته باشد.

شایع ترین انواع هپاتیت ویروسی شامل هپاتیت A ، B ، C ، D و E هستند.

چرا آزمایش هپاتیت اهمیت دارد؟

کبد نقش حیاتی در بدن دارد و وظایفی همچون سم زدایی و تنظیم متابولیسم بدن برعهده اوست.

نکته مهمی که در رابطه با هپاتیت وجود دارد این است که بسیاری از انواع هپاتیت ها ( به خصوص B و C ) ممکن است تا مدت ها بدون علامت باشند و به تدریج سبب آسیب جدی به کبد و یا حتی بروز سرطان شوند.

آزمایش هپاتیت به پزشک کمک میکند تا بیماری را در مراحل اولیه تشخیص دهد و درمان به موقع آغاز شود.

آزمایش هپاتیت شامل چه چیزهایی میشود؟

این آزمایش اطلاعات زیادی را در اختیار پزشک قرار میدهد، به عنوان مثال: نشان میدهد که آیا فرد در حال حاضر مبتلا به ویروس است، قبلا مبتلا بوده، ایمن است یا ممکن است ناقل ویروس باشد.

آزمایش هپاتیت معمولا با نمونه خون انجام میشود و نیاز به ناشتایی ندارد و بسته به نوع ویروس انواع مختلفی دارد. و درصورت مثبت بودن آزمایش های تکمیلی انجام میشود.

چه کسانی باید آزمایش دهند؟

انجام آزمایش هپاتیت برای دریافت کنندگان خون یا فرآورده های خونی، اشخاصی که رابطه جنسی پر خطر داشته‌اند، کارکنان مراکز درمانی، زنان باردار، مبتلایان بیماری‌های کبدی و افرادی که یکی از اعضای خانواده‌شان مبتلا به هپاتیت بوده، ضروری است.

تفسیر آزمایش

منفی : نشان دهنده عدم ابتلا یا عدم تماس با ویروس است.

مثبت : نیاز به بررسی تکمیلی و مراجعه به پزشک دارد.

مثبت بودن آزمایش همیشه نشان دهنده بیماری نیست و ممکن است نشان دهنده ایمنی یا تماس قبلی با ویروس باشد.

آیا هپاتیت قابل درمان است؟

هپاتیت A و E : معمولا خود به خود بهبود می‌یابند.

B : قابل کنترل است و در بسیاری از موارد مزمن نمیشود.

C : امروزه در اغلب موارد قابل درمان است.

تشخیص به موقع نقش به سزایی در درمان دارد.

پیشگیری

پیشگیری، عوامل خطر را تا حد زیادی کاهش میدهد و برای پیشگیری از ابتلا به این ویروس توصیه میشود که حتما واکسیناسیون انجام دهید، از وسایل شخصی جداگانه استفاده کنید و بهداشت را رعایت کنید.

جمع بندی

آزمایش هپاتیت یکی از مهم ترین روش ها برای تشخیص و حفظ سلامت کبد است. از آنجایی که بسیاری از انواع هپاتیت بدون علامت هستند، انجام این آزمایش برای افرادی که در معرض خطر هستند اهمیت زیادی دارد.

سوالات متداول

برای بررسی نتیجه آزمایش باید به چه متخصصی مراجعه کرد؟

در صورت مشاهده هرگونه علائم و نشانه هایی از ابتلا به ویروس باید به پزشک و متخصص بیماری‌های گوارشی و کبدی و فوق تخصص کبد مراجعه کنید.

علامت اختصاری هپاتیت در آزمایش خون چیست؟

برای هپاتیت B رایج‌ترین‌ها  HBsAg، Anti HBs، Anti HBc IgM/IgG  و HBeAg هستند. در هپاتیت C معمولاً Anti HCV  و HCV RNA گزارش می‌شود. برای هپاتیت A و E هم IgM و IgG اختصاصی ذکر می‌گردد و در کنار آن‌ها تست‌های عملکرد کبد مثل ALT و AST نیز دیده می‌شود.

تفاوت آزمایش هپاتیت و ایدز در چیست؟

در آزمایش هپاتیت پزشک به دنبال ویروس‌هایی است که مستقیما کبد را درگیر میکند اما در آزمایش ایدز به دنبال ویروسی است که سیستم ایمنی را ضعیف میکند. اگرچه راه های انتقال هردو مشابه هستند اما نوع ویروس و تاثیر آن کاملا متفاوت است.

آیا آزمایش هپاتیت برای کودکان هم انجام میشود؟

در صورت وجود علائم طبق نظر و تشخیص پزشک این آزمایش برای کودکان هم انجام میشود.

گردآورنده : مجله سلامت مدیزن