مدیریت خشم

• عصبانیت احساس بدی است و کسی هم که عصبانی میشود آدم بدی است.
• عصبانیت من تقصیر دیگران است.
• من باید عصبانیتم را خالی کنم تا حالم خوب شود.
• اگر عصبانی نشوم، دیگران من را جدی نمیگیرند.
• عصبانیت من باعث میشود دیگران جرات نکنند به من زور بگویند و حقم را زیر پا بگذارند.
• وقتی عصبانی میشوم کنترلم را از دست میدهم و نمیفهمم چه میگویم و چیکار میکنم.

همه این موارد باورهایی هستند که در رابطه با خشم وجود دارند. در این مقاله قرار است به این بپردازیم که خشم و عصبانیت چیست؟ چه عوامل سبب این میشود که ما خشمگین شویم و چه اثراتی دارد و در نهایت راه های کنترل خشم را یاد خواهیم گرفت.

عصبانیت یک حالت هیجانی ناخوشایند است که همه مردم گاهی در زندگی خود تجربه میکنند و هیچ کس نمیتواند ادعا کند که تا به حال عصبانی نشده است. معمولا عصبانیت وقتی اتفاق میوفتد که : کارها طبق میل ما پیش نمی‌رود، افرادی ما را مجبور میکنند کاری را که دوست نداریم انجام دهیم و جلوی انجام کارهایی که دوست داریم را میگیرند و یا با حرف ها و رفتارها در ما احساس ناخوشایندی همچون تحقیر، طرد شدن و یا سرخوردگی ایجاد میکنند.

برخی از افراد عصبانیت را با پرخاشگری و خشونت یکی میدانند در حالی که اینطور نیست و کاملا باهم تفاوت دارند. همانطور که خواندید عصبانیت یک حس هیجانی است ولی خشونت یک نوع رفتار است که به قصد صدمه زدن به طرف مقابل انجام میشود. این رفتار میتواند شامل داد زدن و فحاشی و یا حتی حمله به طرف مقابل باشد. یک فرق دیگر هم بین این دو وجود دارد، عصبانیت یک هیجان طبیعی است اما خشونت و پرخاشگری اصلا طبیعی نیست.

علل و عوامل خشم

عوامل و موقعیت های درونی و بیرونی متعددی وجود دارد که امکان دارد شما را خشمگین کند. مثل تیپ شخصیت ها، خاطرات ناخوشایند، اثرات هورمون ها، عقاید، حوادث و اتفاقات و یا کارها و حرف های دیگران. در ادامه به بررسی برخی از این علل میپردازیم:

ناکامی : اکثر عوامل خشم، عواملی هستندکه موجب ناکامی میشوند، یعنی یا نیازهای فرد ارضا نمیشود و یا مانع رسیدن فرد به اهدافش میشوند.

تعارض یا اختلاف نظر : وقتی افکار و عقاید یا خواسته ها و نیازها با افکار و خواسته های دیگران تعارض پیدا کنند، احتمال خشمگین شدن زیاد میشود.

احساسات منفی : وقتی کسی با حرف یا رفتار باعث به وجود آمدن احساس ناخوشایند شود معمولا از کسی که این حس را ایجاد کرده خشمگین میشویم.

عوامل اجتماعی یا محیطی : عواملی همچون فقر، بیکاری، تورم، انگ و تبعیض و… نیز سبب ایجاد خشم میشوند.

وضعیت جسمی و روانی : بیماری های جسمی و شرایطی مثل خستگی، نخوابیدن، کسالت و بی حوصلگی و تنش و اضطراب جز عواملی هستند که احتمال عصبانیت را زیاد میکنند.

افکار و انتظارات : انسان ها معمولا همانطورکه فکر میکنند رفتار میکنند. بنابراین افکار نقش مهمی در عصبانیت دارند. به طور کلی تر و واضح تر میشه این گونه گفت که بخش زیادی از عصبانیت را ما خودمان در خودمان با طرز تفکر و انتظاراتمان از دیگران ایجاد میکنیم.

علائم خشم

وقتی کسی عصبانی میشود یک سری تغییرات در بدن و ذهن او رخ میدهد که شخص را برای مقابله با تهدید آماده میکند. که اصطلاحا به آن پاسخ جنگ و گریز میگویند. که مهمترین این تغییرات و علائم شامل موارد زیر میشوند:

• خشک شدن دهان
• سرخ شدن گوش ها
• تند شدن ضربان قلب
• تند تند نفس کشیدن
• عرق کردن کف دست
• تنش در عضلات بدن
• خیره شدن نگاه
• لرزش
• مشت شدن دست ها
• سرخ شدن صورت
• چین خوردن پیشانی
• رنگ پریدگی
• عرق کردن
• داغ شدن
• احساس درد در قسمت های مختلف بدن