نوار قلب

نوار قلب یا الکتروکاردیوگرام ( ECG ) یک آزمایش ساده، سریع و بدون درد است که فعالیت الکتریکی قلب را ثبت میکند.

هر ضربان قلب، یک جریان الکتریکی خفیف دارد و دستگاه نوار قلب این جریانات را ثبت میکند و اطلاعات ارزشمندی را در اختیار پزشک قرار میدهد.

از نوار قلب چه اطلاعاتی به دست می‌آید؟

ریتم قلب : ضربان، تپش های نامنظم، تند یا کند بودن ضربان قلب

اندازه و ضخامت قلب : بزرگ شدن عضله و یا حتی فشار زیاد روی آن.

گرفتگی یا کم خونی : نوار قلب میتواند میزان اکسیژن دریافتی قلب را نشان دهد.

نشانه های سکته قلبی : هم سکته های حاد و هم سکته های قدیمی تر را نشان میدهد.

نحوه انجام نوار قلب

• فرد روی تخت دراز میکشد.
• چندتا الکترود روی سینه، دست و پا چسبانده میشود.
• دستگاه فعالیت قلب را در چندین محور ثبت میکند.

این آزمایش حدود 5 الی 10 دقیقه طول میکشد و نیاز به ناشتایی ندارد.

انواع

نوع تست کاملا به علائم و مشکلات قلبی شخص وابسته است.

1. در حال استراحت : زمانی که فرد روی تخت دراز کشیده است، انجام میشود.
2. حین ورزش : در حین استفاده از دوچرخه یا تردمیل. معمولا زمانی این تست انجام میشود که علائم به دلیل فعالیت های بدنی ایجاد شده اند.
3. سرپایی ( هولتر ) : الکترودها به یک دستگاه کوچک قابل حمل که به کمر شخص بسته می‌شود وصل می‌شوند و قلب برای یک روز یا بیشتر در خانه تحت نظر است. از هولتر زمانی استفاده میشود که علائم غیرقابل پیش بینی هستند و در دوره‌های کوتاه رخ میدهند.
4. ایونت : این نوع مانند هولتر است و معمولا حدود 30 روز استفاده میشود و فقط در زمان های خاص و به مدت چند دقیقه علائم را ثبت میکند.

چه زمانی باید نوار قلب انجام داد؟

ممکن است پزشک در صورت مشاهد علائمی همچون : درد قفسه سینه، تنگی نفس، تپش قلب، سرگیجه یا غش، فشارخون بالا، قبل از انجام جراحی، بررسی ضربان قلب در افراد مسن و یا مبتلایان دیابت درخواست نوار قلب کند.

گاهی هم به علت سابقه خانوادگی بیماری قلبی، پزشک برای بررسی سلامت قلب حتی اگر علائمی وجود نداشته باشد درخواست نوار قلب میکند.

چه بیماری هایی را با نوار قلب میتوان تشخیص داد؟

آریتمی : هنگامی که قلب خیلی آهسته، سریع یا نامنظم میتپد.

بیماری عروق کرونر قلب : در این بیماری جریان خون در قلب به دلیل تجمع چربی مسدود میشود.

حملات قلبی : هنگامی که جریان خون به قلب به طور ناگهانی مسدود میشود، رخ میدهد.

کاردیومیوپاتی : این مشکل هنگامی اتفاق می‌افتد که دیواره های قلب ضخیم یا بزرگ شود.

محدودیت ها

نوار قلب، فعالیت قلب را در همان لحظه نشان میدهد و امکان دارد در حین انجام ریتم قلب کاملا طبیعی باشد و مشکلی مشاهده نشود. در این هنگام ممکن است پزشک تست های طولانی تری مثل : هولتر 24 ساعته ، اکو قلب، تست ورزش یا عکسبرداری هسته‎ای تجویز کند.

آمادگی های لازم جهت انجام نوار قلب چیست؟

• بهتر است سینه تمیز و خشک باشد.
• در آقایان، توصیه میشود که بخشی از مو تراشیده شود تا الکترود بهتر بچسبد.
• موبایل و تلفن همراه را در نزدیکی دستگاه قرار ندهید.
• حین انجام آزمایش بی حرکت دراز بکشید و صحبت نکنید.
• لباس راحت بپوشید؛ زیرا : باید لباس خود را از کمر به بالا بیرون بیاورید.

سوالات متداول

• آیا نوار قلب خطر دارد؟

خیر. این تست یکی از ایمن ترین آزمایش ها میباشد که بدون درد، تشعشع و سوزن است.

• چه افرادی میتوانند این تست را انجام دهند؟

این آزمایش هیچ محدودیتی ندارد و حتی کودکان، سالمندان و زنان باردار هم میتوانند این تست را انجام دهند.

• جواب تست چه زمانی آماده میشود؟

معمولا بلافاصله بعد از انجام تست جواب به صورت چاپی ارائه میگردد.

• بعد از آزمایش آیا باید رژیم خاصی را رعایت کرد؟

خیر. نیاز به رعایت رژیم خاصی نیست و میتوانید رژیم غذایی و فعالیت های عادی خود را داشته باشید، مگر اینکه پزشک دستور دیگری بدهد.

• تفاوت نوار قلب و اکو قلب چیست؟

در نوار قلب، ضربان طبیعی چک میشود اما در اکو دریچه ها و حفره‌های قلب بررسی میشوند.

جمع بندی

نوار قلب یکی از ساده ترین و ایمن ترین و مهمترین آزمایش های قلب است. و اطلاعات ارزشمندی درباره ریتم و سلامت قلب ارائه میدهد.

این تست بدون درد است و محدودیتی برای اشخاص ندارد.

گردآورنده : مجله سلامت مدیزن