سنجش تراکم استخوان یا استخوان سنجی یک نوع آزمایش تصویربرداری ساده، سریع و بدون درد است که برای قدرت و استحکام استخوان ها انجام میشود. و معمولا ستون فقرات، لگن و گاهی اوقات ساعد بیشتر مورد بررسی قرار میگیرند.
آزمایش تراکم استخوان چه چیزی را اندازه گیری میکند؟
این آزمایش مقدار مواد معدنی موجود در استخوان را اندازه گیری میکند و مشخص میکند که آیا استخوان ها حالت طبیعی دارند؟ کاهش تراکم وجود دارد؟ و یا اینکه آیا فرد دچار پوکی استخوان است؟ و احتمال شکستگی در سال های آینده چقدر است؟
نتیجه آزمایش تراکم استخوان معمولا با دو عدد مشخص میشود :
T-Score
این عدد وضعیت استخوان فرد را نسبت به استخوان یک فرد جوان و سالم بررسی میکند. اگر بالای منفی1 باشد طبیعی، بین منفی1 تا منفی 2.5 نشانه کاهش تراکم استخوان و کمتر از منفی 2.5 نشان دهنده پوکی استخوان است.
Z-Score
وضعیت استخوان را نسبت به همسنها و هم جنس فرد نشان میدهد.
سنجش تراکم استخوان معمولا برای چه کسانی تجویز میشود و لازم است؟
- زنان بالای 65 سال و مردان بالای 70 سال
- زنان یائسه زیر 65 سال
- کاهش قد، بیش از 3.8 سانتی متر
- افرادی که سابقه شکستگی متعدد و بدون دلیل دارند.
- کسانی که داروهای کورتونی را طولانی مدت مصرف میکنند.
- مبتلایان به بیماری های : تیروئید پرکار، روماتیسم و بیماری های گوارشی با جذب پایین
- افراد خیلی لاغر یا دارای کمبود ویتامین D
- کسانی که سابقه خانوادگی پوکی استخوان دارند.
نحوه انجام آزمایش
این تست بسیار ساده و بدون درد و تزریق است و با اشعه ایکس بسیار کم و بی خطر انجام میشود.
زمان تقریبی این سنجش 5 الی 15 دقیقه است.
برای انجام این آزمایش شخص روی تخت دراز میکشد و دستگاه بازو و لگن او را اسکن میکند.
مواردی که قبل از انجام آزمایش باید رعایت کنید :
- مصرف مکمل های کلسیم را از 24 ساعت قبل قطع کنید.
- لباس گشاد و راحت بدون زیپ، کمربند و دکمه فلزی بپوشید.
- اگر اخیرا تصویربرداری داشتید و ماده حاجب تزریق کردید یا آزمایش باریم انجام دادهاید، اطلاع دهید.
- در صورت بارداری، حتما آن را به تکنسین اطلاع دهید.
چرا سنجش تراکم استخوان انجام میشود؟
- شناسایی کاهش تراکم استخوان
- تشخیص زود هنگام پوکی استخوان
- پیش بینی خطر شکستگی در آینده
- انتخاب درمان مناسب
هر چند وقت یکبار باید تکرار شود؟
- افراد سالم : هر 3 تا 5 سال
- مبتلایان پوکی استخوان یا مصرف کننده های داروهای خاص : سالی یکبار یا هر 2 سال یکبار
- زنان یائسه با کاهش تراکم استخوان : هر 2 سال یکبار
برای حفظ تراکم استخوان باید چه کرد؟
- مصرف کافی کلسیم
- ویتامین D
- فعالیت بدنی و ورزش منظم
- پرهیز از سیگار و الکل
- کنترل وزن
- درمان بیماری های زمینهای
جمع بندی
سنجش تراکم استخوان یکی از روش های تصویربرداری پزشکی است که استخوان ها را مورد بررسی قرار میدهد.
این آزمایش بدون درد است و تقریبا بین 5 تا 15 دقیقه زمان میبرد تا انجام شود.
زنان یائسه، اشخاصی که سابقه شکستگی های متعدد بی دلیل و یا در خانواده سابقه پوکی استخوان دارند باید هر 2 سال یکبار این آزمایش را انجام دهند.
گردآورنده : مجله سلامت مدیزن


