توسط : غده تیروئید یکی از مهم‌ترین غدد بدن است که سوخت و ساز، انرژی، ضربان قلب، وزن و حتی خلق و خو را تنظیم میکند. وقتی عملکرد این غده دچار مشکل شود علائم زیادی ظاهر میشود از خستگی و افزایش وزن گرفته تا اضطراب و تپش قلب.
آزمایش تیروئید کمک میکند تا بفهمیم این غده در چه حالتی قرار گرفته، پرکار است یا کم کار!
مهم ترین آزمایش‌های تیروئید
آزمایش TSH
جز اصلی ترین و دقیق ترین تست ها برای بررسی عملکرد تیروئید است. این هورمون توسط هیپوفیز ساخته میشود و وظیفه‌اش کنترل تیروئید است.
TSH بالا : کم کاری تیروئید
TSH پایین : پرکاری تیروئید
آزمایش T4
هورمون اصلی تولید شده توسط غده تیروئید.
T4 : مقدار کل هورمون در خون
FT4 ( Free T4 ) : بخش فعال هورمون که در بدن استفاده میشود.
Free T4 دقیق‌تر و مهمتر است.
آزمایش T3
بالا بودن T3 نشان دهنده پرکاری تیروئید است.
آزمایش برای تشخیص خود ایمنی
وقتی علت مشکل تیروئید بیماری خود ایمنی باشد، پزشک امکان دارد درخواست آزمایش های زیر را دهد:
Antibody TPO : اگر فرد بیماری خود ایمنی هاشیموتو داشته باشد، عدد این تست بالا می‌رود.
Antibody TG : در کنار TPO برای تشخیص هاشیموتو به کار می‌رود.
TRAb : در پرکاری تیروئید نوع گریوز افزایش دارد.
T3RU : بالا بودن این تست اغلب نشان دهنده مشکلات کلیوی یا عدم جذب پروتئین است.
تفسیر آزمایش
| نوع تست | رنج نرمال | علت بالا بودن | علت پایین بودن | درمان |
|---|---|---|---|---|
| TSH | 0.4 – 4.0 | کم کاری تیروئید | پرکاری تیروئید | ورزش، مصرف قرص لووتیروکسین و رژیم غذایی |
| T3 | 2.3 – 4.2 | پرکاری تیروئید | کم کاری تیروئید یا گرسنگی | مصرف دارو |
| T4 | 0.8 – 4.2 | پرکاری تیروئید | کم کاری تیروئید | مصرف دارو |
| Anti TPO antibody | مقدار طبیعی TPO کمتر از ۹ IU/mL و TSI کمتر از IU/mL ۱.۳ | بیماری هاشیموتو و گریوز | طبیعی است | بر اساس تجویز پزشک |
| Free T3 | 2 الی 4 | هایپرتیروئیدی، تیروتوکسیکوز و سندروم مقاوم به هورمون تیروئید | بارداری و هایپوتیروئیدیسم | بر اساس تشخیص پزشک |
| T3RU | 100 – 200 نانوگرم | هایپرتیروئیدی، وجود مشکلات کلیوی و کبدی | هایپوتیروئیدی، بارداری، چاقی و افزایش میزان استروژن | بر اساس تشخیص پزشک |
| Thyroglobulin ( TG ) | 0.4 – 5.0 | بیماری هاشیموتو، گواتر، تیروتوکسیوز و سرطان تیروئید | عدم تکامل غده تیروئید به صورت مادرزادی | بستگی به تشخیص نهایی پزشگ |
علائمی که نشان میدهد باید آزمایش تیروئید انجام دهید :
کم کاری تیروئید
- خستگی
- افزایش وزن شدید
- خواب آلودگی
- پوست خشک
- ریزش مو
- یبوست
- احساس سرما
پرکاری تیروئید
- تپش قلب
- اضطراب
- کاهش وزن
- لرزش دست
- تعریق زیاد
- اسهال
- احساس گرما
شرایط قبل از انجام آزمایش
- این آزمایش نیاز به ناشتایی ندارد.
- مصرف مکمل های ید دار یا بیوتین 24 تا 48 ساعت قبل از انجام آزمایش قطع شود.
- داروی تیروئید مصرف نگردد و بعد از انجام آزمایش مصرف گردد.
جمع بندی
غده تیروئید یکی از مهم‌ترین غدد بدن است و آزمایش تیروئید ابزار مهمی برای تشخیص پرکاری یا کم کاری آن است.
با چند تست ساده میتوان به عملکرد تیروئید پی برد و در صورت لزوم فرد تحت درمان قرار گیرد.
گردآورنده : مجله سلامت مدیزن
