واریس چیست و چه عواملی سبب بروز آن میشوند؟

واریس یک بیماری عروقی سیاهرگی شایع است که در آن رگ‌ها به دلیل اختلال در عملکرد دریچه‌های سیاهرگ و بازگشت نامناسب خون به سمت قلب دچار انبساط ، پیچ خوردگی و تورم می‌شوند. این بیماری بیشتر در پاها دیده میشود و میتواند سبب درد ، سنگینی پاها ، تورم و تغییر رنگ پوست شود و اگر درمان به موقع صورت نگیرد میتواند عوارضی جدی همچون : زخم های پوستی ، نارسایی وریدی مزمن و لخته شدن خون را به همراه داشته باشد.

علائم واریس

علائم واریس شامل : رگ های آبی یا بنفش تیره ، سیاهرگ های پیچ خورده ، تشدید درد پس از نشستن یا ایستادن طولانی مدت ، سوزش ، گرفتگی ، تورم ، احساس سنگینی و درد ، حس خارش در اطراف رگ و تغییر رنگ پوست در نواحی رگ های واریسی میشود.

اگر علائم واریس را در خود یا اطرافیانتان مشاهده کردید لطفا به پزشک مراجعه کنید گاهی عدم توجه به علائم میتواند عوارض جبران ناپذیری را به همراه داشته باشد.

علت بروز بیماری

زمانی که دریچه‌های سیاهرگ درست کار نکنند ، جریان خون به عقب برمیگردد و در رگ‌ها جمع می‌شود و بیماری واریس به وجود می‌آید که نتیجه آن تورم و بزرگ‌شدن رگ‌ها و سنگینی پاها خواهد بود. از دیگر موارد علت بروز این بیماری می‌توان به ژنتیک ، اختلالات هورمونی ، کم تحرکی ، رژیم غذایی نامناسب ، استرس ، سابقه بیماری های قلبی و عروقی ، افزایش سن ، اضافه وزن ، شغل ، بارداری و حتی جنسیت اشاره کرد.

انواع واریس :

این بیماری به شکل‌های مختلفی در فرد ظاهر می‌شود و انواع مختلفی دارد که عبارتند از:

 واریس ورید صافن بزرگ

این نوع پشت ران ، پاها و قسمت بیرونی ران‌ها  را درگیر میکند و  بزرگترین سیاهرگ بدن محسوب می‌شود که از مچ پا به ناحیه کشاله ران می‌رسد.

 واریس ورید صافن کوچک

در واریس ورید صافن کوچک ( رگی که از قسمت بیرونی تاندون آشیل به رگ پشت زانو می رسد ) بیشتر پشت مچ پا و پشت زانو را درگیر میشوند.

واریس متوسط

این نوع از بیماری شدت متوسطی دارد اما از نظر اندازه بزرگ است و رنگ کبودی دارد. لیزر و اسکلروتراپی روش‌های شایع برای درمان نوع متوسط هستند.

 واریس شدید

عدم درمان به‌موقع این بیماری باعث شدت پیداکردن بیماری شده و ظاهر نازیبایی روی پوست ایجاد می‌کند. تغییر رنگ پوست، ورم شدید رگ‌ها و زخم پوستی از عوارض این نوع هستند.

واریس عنکبوتی

این نوع شامل رگ های کوچک و پیچ دار با رنگ قرمز است که بیشتر پاها را درگیر میکند.

واریس شاخه ای

نوع شاخه ای زیر زانوها را درگیر میکند و شکل برآمده و بزرگی دارد و نسبت به نوع ورید صافن باریک‌تر است.

در واریس کدام قسمت های بدن درگیر میشوند؟

این بیماری بیشتر در پاها دیده میشود اما میتوانند مری ، صورت ، دست و معده را نیز درگیر کند.

تشخیص واریس چگونه انجام می شود؟

مهم‌ترین مرحله برای درمان هر نوع بیماری  تشخیص به موقع است. تشخیص واریس معمولاً با معاینه بالینی دقیق آغاز می‌شود. پزشک با بررسی ظاهری پاها به دنبال رگ‌های برجسته ، پیچ‌خورده و تغییر رنگ پوست می‌گردد. و اگر مشکوک شود برای ارزیابی بهتر سونوگرافی داپلر را تجویز میکند.

چگونه میتوان از ابتلا به واریس پیگیری کرد؟

پیشگیری از این بیماری در تمام انواع آن ممکن نیست اما با انجام چند راهکار ساده می‌توان تا حد زیادی به پیشگیری از آن کمک کرد : استفاده از کرم ضد آفتاب ، ورزش منظم ، اصلاح سبک زندگی ، کنترل وزن ، پرهیز از روی هم انداختن پاها به مدت طولانی ، بالا نگه‌داشتن پاها حین استراحت ، پرهیز از ایستادن و نشستن طولانی‌مدت ، استفاده از جوراب ضدواریس ، عدم پوشیدن لباس‌های تنگ و  پرهیز از پوشیدن کفش پاشنه‌بلند در طولانی‌مدت.

عوارض واریس چیست؟

در صورت عدم درمان واریس می تواند باعث ایجاد زخم ، لختگی سطحی ، خونریزی و تغییر رنگ پوست شود و در موارد شدیدتر سبب ایجاد نارسایی مزمن وریدی ، ترومبوز ورید عمقی ، آمبولی ریه و کاهش توانایی رگ ها برای پمپاژ خون به قلب شود.

درمان واریس چیست؟

اگرچه درمانی برای واریس وجود ندارد اما درمان های زیر باعث بهبود ظاهر آن میشوند و درد و ناراحتی ناشی از آن را از بین می برند.

بالا نگه داشتن پاها : این کار برای افزایش جریان خون و کاهش فشار در رگ ها استفاده میشود.

جوراب های مخصوص و چسب : این جوراب ها رگ ها را فشرده میکنند و درد و ناراحتی را کاهش میدهند.

تزریق ( اسکلروتراپی ) : پزشک در اسکلروتراپی محلولی را به رگ تزریق می کند. این محلول باعث می شود که دیواره های سیاهرگ به هم بچسبند. در نهایت، رگ به بافت اسکار تبدیل شده و از بین می رود.

لیزر : دو نوع درمان لیزری برای این بیماری وجود دارد. یکی لیزر سطح پوست و دیگری لیزر درون عروقی.

جراحی : در این روش ، جراح رگ آسیب دیده را می بندد تا از تجمع خون جلوگیری کند. جراح ممکن است برای جلوگیری از به وجود آمدن مجدد واریس ، رگ را بردارد.

برخی از این درمان ها میتوانند عوارضی همچون : جای زخم ، سوختگی ، عفونت ، آسیب به عصب ، گشادی رگ و… داشته باشند.

آیا واریس بعد از درمان برمی گردد؟

اگرچه درمان ها موثر هستند اما گاهی واریس دوباره بعد 5 سال میتواند عود کند.

احتمال بازگشت این بیماری در افرادی که پس از درمان باردار میشوند بیشتر است.

جمع بندی

واریس یکی از بیماری های عروقی سیاهرگی شایع است که در آن رگ‌ها دچار انبساط ، پیچ خوردگی و تورم می‌شوند. این بیماری بیشتر در پاها دیده میشود و برای بیشتر افراد مشکلات جدی ایجاد نمیکند و فقط سبب میشود که پوست آنها زیبایی خود را از دست بدهد اما در برخی افراد میتواند سبب درد ، سنگینی پاها ، تورم و تغییر رنگ پوست شود. تغییر سبک زندگی و یک سری راهکار ساده میتوانند علائم این بیماری را کاهش دهند و از پیشرفت آن جلوگیری کنند.

گردآورنده : مجله سلامت مدیزن